- Home >
- KOMPAN Play Institute >
- Play safety
![]() |
![]() |
|
Veiligheid - vrij spelen, risico's inschatten en gevoel van eigenwaarde Is een speelterrein niet een vreemde plek? Aan de ene kant willen we dat het daar zo veilig als mogelijk is om ernstige ongelukken te voorkomen. Aan de andere kant willen we onze kinderen in hun fysiek stimuleren en dat ze nieuwe vaardigheden aanleren op het speelterrein. Nieuwe vaardigheden die kunnen bijdragen aan de fysieke, sociale, cognitieve en emotionele ontwikkeling van onze kinderen - en hun een gevoel van eigenwaarde geven. De enige manier om nieuwe vaardigheden aan te leren is het lopen van een bepaalde mate van risico. Je kunt enkel leren lopen door voorover te hangen en het risico te lopen dat je valt - in feite is lopen tegelijkertijd staan en vallen! Helpen bij maakt hulpeloos In een rapport van het Hamburger Forum - een organisatie die onderzoek doet naar de kindertijd, speelterreinen en spel van kinderen - geven gedragsstudies van spelende kinderen aan dat kinderen die vrij spelen meer succesvolle speelervaringen hebben dan kinderen waarop toegezicht gehouden wordt en begeleid worden door goedbedoelende volwassenen - zowel ouders als leraren. In de negen uitgevoerde observaties is een duidelijke trend te vinden: Als een volwassene een goedbedoelde waarschuwing schreeuwt - of zelf maar een richting aangeeft - naar het kind, is het risico van een ongeval door verwarde concentratie juist groter. Natuurlijk kunnen ouders kinderen begeleiden. Alleen moeten instructies gegeven worden wanneer en indien het kind het nodig heeft, niet op voorhand. In feite is het meest opzienbarende resultaat van het rapport dat kinderen normalerwijze prima in staat zijn om zelf risico's in the schatten. Ze nemen niet met opzet deel aan speelactiviteiten die hen ernstig letsel zouden kunnen berokkenen. Maar om hun grenzen te verleggen, nieuwe vaardigheden te leren, en niet in het minst het de bekende kriebels te krijgen van risico, moeten ze soms buiten het speelterrein zoeken naar speelactiviteiten geschikt voor hun leeftijd en kunne. Een duidelijk voorbeeld hiervan vinden we in Utrecht: In het Grift park, direct naast de grote speeltuin, is een mooi pachtershuis geplaatst met een zeer modern design. Het dak begint op 90cm boven de grond met een overspanning, in de vorm van een groot rond blad, naar een hogte van ongeveer 9 meter. De gemeentewerkers hebben het 90 cm gedeelte van het dak - de "ingang" - ontoegankelijk moeten maken zodat er niet meer met crossfietsen over geracet kon worden. - De speelterreinen lagen hier direct naast. Dit verhaal vertelt ons dat risico's nemen hoort bij opgroeien. Als de speelterreinen te saai zijn, te voorspelbaar of - in het slechtste geval: niet aanwezig - gaan de kinderen ergens anders naar toe. De rol van speelterreinen bij het inschatten van risico's Al deze feiten worden onderbouwd door een uitgebreid gedocumenteerd rapport van professor David J. Ball van de Middlesex University, England: Playgrounds – risks, benefits and choices. Een van de meest belangrijke beweringen voor het onderwerp van dit artikel is dat het inschatten van risico's voortvloeit uit het nemen van risico's. Het te veel bezig zijn met de risico's, de ondergrond, de normen op een speelterrein zou de aandacht en het doel van het speelterrein kunnen doen vergeten : kinderen laten spelen - en daarmee het kweken van een gezond gevoel voor risico. In Engeland, waarop zijn rapport is gebaseerd, gebeuren veel meer ongelukken buiten het speelterrein, zoals op sportterreinen en schoolpleinen. En niet in de laatste plaats, bestaat er een tendens dat kinderen uit gebieden met minder speelterreinen meer ongelukken hebben dan kinderen uit gebieden met meer speelterreinen. Oftewel: kinderen leren risico in te schatten bij het spelen - op een speelterrein.
Dus: laat de kinderen spelen. Zo ongedwongen als mogelijk binnen redelijke grenzen - het Utrechte dak zou te ver kunnen gaan. Laat ze spelen in een stimulerende en veilige omgeving, die rekening houdt met hun fysieke, sociale, cognitieve en emotionele ontwikkeling! |
![]() |
![]() |






