 |
Door Jeanette Fich Jespersen, M.A., Manager van het KOMPAN Play Institute
Samen spelen voor ALLE kinderen.
Alle kinderen hebben recht op spelen, en alle kinderen hebben recht op samen spelen. De fysieke, sociale, cognitieve, emotionele en creatieve vaardigheden van het kinderen worden tot de leeftijd van 6-8 jaar voornamelijk getraind door spelen. Na deze leeftijd worden de bekwaamheden verbeterd door spelen. Dit is waarom speelterreinen zulke belangrijke plaatsen zijn voor kinderen - ze spelen gewoon om te groeien! En gelukkig vinden ze het leuk!
Spelen om te groeien
Kinderen met een handicap spelen, net zo als andere kinderen, om te groeien. Zoals iedereen zijn de kinderen met een handicap eerder een individu dan kind. Dit betekent dat zij individuele behoeften hebben: sommigen zijn groot, anderen klein, sommigen kunnen lopen, anderen niet. Dit maakt het een uitdaging om toegankelijke speelterreinen te maken voor alle kinderen.
Samen spelen
Enkele voorbeelden van toegankelijke speelterreinen zijn geëindigd als een speelterrein voor enkel en alleen kinderen met een handicap, door het simpele feit dat het grote aantal opritten en weinig speelwaarde dit soort toegankelijke speelterreinen saai maakt voor degenen die geen handicap hebben. Hier lijkt teogankelijkheid enkel geïnterpreteerd te worden als toegankelijk voor rolstoelen. Omdat niet alle kinderen met een handicap rolstoelgebruikers zijn, en een groot gedeelte van de rolstoelgebruikers zich in feite kunnen bewegen buiten de rolstoel, dienen we ons beter te beraden wanneer we een speelterrein maken voor alle kinderen. Het grootste gedeelte van kinderen met een motorische handicap kunnen op eigen kracht bewegen, en voor deze kinderen, misschien zelf meer als voor kinderen zonder handicap, is de vaardigheid om op eigen kracht te bewegen en fysiek aktief te zijn belangrijk: kinderen met een motorische handicap kunnen dan misschien niet al die dingen doen die hun vriendjes wel kunnen, maar ze kunnen wel enkele dingen doen. Het zelfvertrouwen dat kinderen krijgen door dingen zélf te doen is een belangrijk deel van speelwaarde op het speelterrein. Samen spelen zonder te letten op je vaardigheden of handicaps is natuurlijk belangrijk voor kinderen met een handicap. Het is belangrijk voor alle kinderen. De kinderen zonder handicap leren medegevoel, leren tolerantie en leren dat je niet per se op hetzelfde niveau hoeft te zitten v.w.b. leeftijd, vaardigheden, taal, etc. om samen te spelen. Dit is een belangrijk leerproces voor de hedendaagse kinderen, welke opgegroeid zijn met het naar het school gaan met vriendjes en in feite alleen maar kinderen ontmoeten met dezelfde interesses, van de zelfde leeftijd en met dezelfde sociaal-culturele achtergrond. Voor veel kinderen van tegenwoordig is het speelterrein een van de weinig overgebleven plekken om speelmaatjes met een andere achtergrond te ontmoeten.
WHO ICF
In de WHO International Classification of Functioning and Disabilities (ICF) welke uitgebracht werd in de herfst van 2001, wordt de nadruk gelegd op vaardigheden. Het woord is MEEDOEN, daar de WHO wil dat wij ons richten op de vaardigheden van mensen, niet de handicaps. Oftewel: Niemand is gehandicapt, maar sommige mensen hebben niet de juiste hulpmiddelen of assistentie. Dit standpunt van meedoen is terug te vinden in de KOMPAN filosofie, dat alle kinderen de mogelijkheden moeten hebben om samen te spelen, ongeacht hun vaardigheden en handicaps.
ADA – Americans with Disabilities Act
Toegankelijkheid betekent niet meteen meedoen, maar de twee kunnen hand in hand gaan. De ADA zijn niet de enige richtlijnen omtrent toegankelijkheid, maar tot nu toe de enige wet. In Engeland werd in de herfst van 2004 de DDA (Disability Discrimination Act=Wet Discriminatie Handicaps) van kracht nadat deze in 1995 was geïntroduceerd. Duitsland heeft een DIN standaard uit 1998. Er zijn nu in Europa intenties om een algemene toegankelijkheids standaard op te stellen, maar tot dat moment is de ADA het meest volledige materiaal over toegankelijkheid dat we hebben. De ADA wordt voortdurend bijgewerkt.
In 2001 implementeerde de ADA de richtlijnen voor toegankelijkheid van speelterreinen. Representant in de Washington werkgroep voor de speeltoestellenbranche was KOMPAN. Om historische redenen is de ADA erg geörienteerd op gebruikers met een motorische handicap, bijvoorbeeld rolstoelen of wandelaars. Derhalve is een schokabsorberende ondergrond, welke tegelijkertijd dienst kan doen als toegangsroute voor rolstoelen of voetgangers, een vereiste voor het toegankelijke speelterrein. Eer zijn twee soorten toegankelijke veiligheidsondergronden: rubber en bewerkt houtfiber.
Opritten en trappen
De toegankelijkheid tot het speelterrein en de toestellen dient dus aangepakt te worden. Maar er zijn nog meer belangrijke zaken waaraan gedacht moet worden voor het speelterrein: toiletten bijvoorbeeld zijn nogal belangrijk net zoals zitplaatsen voor verzorgers, banken en tafels. Op de eerste plaats is een van de belangrijkste zaken plaats en ruimte daar kinderen met een motorische handicap meer ruimte nodig hebben dan anderen om bijvoorbeeld omhoog te gaan, omdat zij in basispatronen bewegen: van alle vier naar twee benen. Dit is ook terug te vinden in de ADA richtlijnen voor speeltoestellen, Brede platformen en trappen zijn nodig als we het over combinatietoestellen. Let daarbij op dat opritten daarbij niet de enige oplossing zijn – opritten zijn nodig wanneer je meer dan 20 hogergelegen activiteiten hebt (activiteiten waar je vanaf de grond niet bij kunt). Er zijn maar erg weinig Europese combinaties die zo zijn. En nogmaals, je kunt discussiëren over de speelwaarde van opritten, maar je kunt niet erg lang discussiëren over de blijvende speelwaarde van opritten.
Platforms voor trappen zijn nodig om het kind in het product te leiden, zijn derhalve goede handgrepen. Gaten in de vloer zijn een andere manier om goede grip te geven, welke kinderen met een motorische handicap in het product ondersteunen.
Transparantie
Een belangrijk deel van de discussie over toegankelijkheid is transparantie. Door transparante producten aan te bieden met veel openingen waardoor interactie kan ontstaan tussen de binnen- en de buitenkant van het product, helpen we de kinderen met een handicap en hun verzorgers op weg. Soms vinden verzorgers het niet prettig omde kinderen waarop zij letten te laten gaan, en dus hen assisteren bij activiteiten die de kinderen misschien wel alleen hadden kunnen doen. De transparante producten bieden de verzorgers de mogelijkheid op de kinderen te letten zonder te veel voor hen te doen. De transparante producten geven ook kinderen die niet uit hun stoel kunnen de kans om bij de anderen te zijn, omdat ze ook de kinderen binnen in de producten kunnen zien.
KOMPAN GALAXY
Het laatste voorbeeld dat ik zou willen geven is een zeer transparante en uitdagende productserie, welke de Engelse PHAB (Physically Disable and Unable Bodies) committee Independent Living Design Award in 2001 heeft gewonnen voor integreerbaar product. Het product heeft overal toegangen en activiteitscentra waardoor alle kinderen binnen de radius van de actie kunnen zijn. De activiteiten zijn innovatief, geen glijbanen bijvoorbeeld, dus er niet slechts een manier en zeker geen voorgeschreven goede manier om het product te gebruiken. Het heeft iets te bieden voor alle niveaux van vaardigheden. Last but not least, het is een productserie voor kinderen boven 6 jaar. En als we het over deze leeftijdsgroep hebben, hebben we het ook over kinderen die niet meer als kinderachtig gezien willen worden. Dit geld evenzeer voor kinderen met een handicap. De stoere en uitdagende, abstracte en transparante look van deze KOMPAN GALAXY producten spreekt de kinderen van die leeftijd aan, en de functies en mogelijkheden maken het tot een serie voor alle vaardigheden - omdat er alleen maar juiste manieren zijn om dit product te gebruiken.
De DDA
Eerder vertelde ik over de DDA en toegankelijke speelterreinen in de UK. Het proces is daar al ver gevorderd, en ik zou graag een paar foto's tonen van een toegankelijk speelterrein in het Magna Science Center in Rotherham. Dit speelterrein voldoet aan de eisen van iedere rolstoelgebruiker met haar lange toegankelijke pad tussen de verschillende thema en speelgebieden. Een studie waard en zeer de moeite waard voor alle kinderen, ongeacht hun vaardigheden - of handicaps! Bronnen:
http://www.usdoj.gov/crt/ada/adahom1.htm
http://www.disability.gov.uk/dda/
Copyright KOMPAN A/S
|
|
